Guilty Pleasure

Onschuldig maar ook eerlijk, zacht en oprecht.

Oké, ik geef het eerlijk toe: ik heb een kleine zwakte voor het postuur van mannen. Niet op een overdreven of obsessieve manier, hoor — maar gewoon dat moment van stille bewondering als iemand stevig in zijn schoenen staat. Letterlijk én figuurlijk. Het is zo’n simpel plezier waar ik stilletjes van geniet. Een beetje stiekem misschien, maar ach… we hebben allemaal wel iets, toch?. (Sarah, 27 jaar)

Wat is een Guilty Pleasure eigenlijk?

Een guilty pleasure is iets waar je van geniet, maar waar je je een beetje schuldig, beschaamd of ongemakkelijk over voelt. Meestal omdat het niet als “cool”, “volwassen” of “verantwoord” wordt gezien. Het schuldgevoel komt vaak niet voort uit iets werkelijk verkeerds, maar eerder omdat het:

Niet past bij je imago of hoe je denkt dat je zou moeten zijn.
Niet als ‘serieus’ of ‘volwassen’ wordt gezien door de maatschappij.
Lijkt in te gaan tegen je normen of overtuigingen.

De oorsprong van de term "Guilty Pleasure"

De term guilty pleasure dook voor het eerst op in de jaren ’70 in de Engelstalige popcultuur, vooral binnen de muziek- en filmwereld. Het werd toen vaak gebruikt om te beschrijven hoe mensen heimelijk genoten van dingen die als “inferieur” of “fout” werden beschouwd, zoals soapseries, glamrock of cheesy love songs. Wat de elite afdeed als smakeloos, werd door het grote publiek stiekem verslonden.

In de decennia erna werd het begrip breder toegepast op alles wat buiten het ‘gepaste’ of ‘intellectuele’ viel — van fastfood tot reality-tv.

Voorbeelden uit het verleden

In de jaren ’80: romantische Harlequin-romans of de muziek van de Bee Gees.
In de jaren ’90: MTV, Backstreet Boys, of roddelbladen zoals The National Enquirer.

De term is dus cultureel gegroeid uit een mix van sociale normen en de eeuwige spanning tussen ‘hoog’ en ‘laag’ vermaak. Wat als minderwaardig werd gezien, kreeg toch zijn plek in het dagelijks leven — zij het stilletjes.

In Filosofische zin

Al eeuwenlang bestaat er een scheiding tussen “rationeel genot” (zoals kunst, wetenschap, spiritualiteit) en “lichamelijk of oppervlakkig genot” (zoals eten, uiterlijk, seks, ontspanning). Denk aan Plato die sprak over het onderdrukken van zintuiglijk genot, of de kerk die bepaalde geneugten als zondig beschouwde. In die zin is het idee van een “schuldige genieting” cultureel diep geworteld.

In andere talen/culturen

Niet elke cultuur kent een exact equivalent van guilty pleasure. In sommige talen bestaat het woord niet eens. Bijvoorbeeld:

In het Japans is er meer ruimte voor “kawaii” cultuur (schattige dingen), zonder dat dat per se kinderachtig wordt gevonden.
In Latijns-Amerikaanse landen is openlijk genieten (bijv. dansen, eten, uiterlijk) minder beladen met schuld.

De psychologie erachter

Guilty pleasures laten zien dat we meerdimensionale wezens zijn. Je kunt professioneel, serieus of spiritueel zijn, en toch genieten van iets luchtigs, oppervlakkigs of zelfs ondeugends. Het maakt je niet hypocriet, maar juist menselijk.

Ze helpen bij:

Stressvermindering
Zelfkennis (weten waar je écht van houdt)
Het vinden van balans tussen discipline en genot

Hoe reageren onze hersenen op guilty Pleasures?

Guilty pleasures lijken misschien klein of oppervlakkig, maar neurowetenschappelijk gezien hebben ze een duidelijke impact op ons brein. Wanneer je geniet van een guilty pleasure — of dat nu een stuk chocolade is, een foute tv-serie of het bewonderen van iemands uiterlijk — treden er specifieke processen in werking die te maken hebben met beloning, emoties en zelfreflectie.

1. Het beloningssysteem en dopamine

In de kern van ons brein bevindt zich het mesolimbisch beloningssysteem, dat geactiveerd wordt bij plezierige ervaringen. Dit systeem is nauw verbonden met de afgifte van dopamine, een neurotransmitter die zorgt voor gevoelens van genot, motivatie en beloning.

Wanneer je bijvoorbeeld stiekem geniet van een romantische film of naar een aantrekkelijke persoon kijkt, dan komt er dopamine vrij in gebieden zoals:

de nucleus accumbens (beloningscentrum)
de ventrale tegmentale area (VTA) (startpunt van dopaminesignalering)
en de prefrontale cortex (waar beslissingen en zelfbeheersing worden verwerkt)

Dit verklaart waarom guilty pleasures vaak als intens bevredigend aanvoelen, zelfs als je er mentaal bij denkt: “Ik zou dit eigenlijk niet moeten doen.”

2. Interne conflicten en het moreel brein

ilty pleasures activeren niet alleen het beloningssysteem, maar ook gebieden die te maken hebben met moreel bewustzijn en zelfevaluatie:

de mediale prefrontale cortex (zelfreflectie)
de anterior cingulate cortex (conflictdetectie)
en soms de insula (gevoel van schaamte of afkeer)

Dat verklaart waarom je soms een innerlijk conflict voelt: je hersenen geven je enerzijds een “beloningsboost”, maar anderzijds wordt je zelfbeeld of moreel kompas aangesproken. Dit leidt tot het typische schuldgevoel achter een guilty pleasure — ook al is er rationeel niets mis mee.

3. Waarom we blijven terugkomen

Het brein leert op basis van herhaling. Als iets ons een dopaminekick geeft, herinnert ons brein dat en verlangt het er vaker naar. Dit noemen we reward-based learning. Daarom hebben guilty pleasures de neiging verslavend te zijn — niet in de klinische zin, maar wel als gewoontegedrag.

Vooral in stressvolle periodes grijpen we sneller naar bekende genietmomenten: een snack, een serie, scrollen op social media. Dit is geen teken van zwakte, maar een biologisch ingebouwd zelfreguleringsmechanisme. Het brein zoekt naar korte termijn verlichting.

4. Het effect op welzijn en stress

Kleine genietmomenten (zelfs met schuldgevoel) kunnen stresshormonen zoals cortisol verlagen en een gevoel van comfort bieden. Onderzoekers noemen dit emotionele zelfzorg. Het helpt om:

emoties te reguleren
burn-out tegen te gaan
en een gevoel van plezier of controle te herstellen

Daarom zeggen psychologen vaak: een gezonde guilty pleasure is beter dan constante zelfonderdrukking. Zolang je er met mate van geniet, is het eerder ondersteunend dan schadelijk.

In een schema:

Aspect	Hersenfunctie/gevolg
Genot en verlangen	Dopamine-afgifte via beloningssysteem
Schuldgevoel of schaamte	Activatie van morele hersengebieden
Herhaling/verslaving	Reward-based learning — brein wil herhaling
Stressverlichting	Cortisol daalt, comfortgevoel stijgt

Moet je je ervoor schamen?

Nee. Een guilty pleasure betekent niet dat je iets verkeerd doet. Dus hoef je je nier ervoor te schamen. In veel gevallen is het juist gezond om jezelf toe te staan kleine genietmomentjes te hebben, ook als ze niet ‘perfect’ in je zelfbeeld passen.

Je kunt het zelfs omarmen met een kleine correctie naar jezelf. Bijvoorbeeld:
“Mijn guilty pleasure? Ik kan echt genieten van gespierde schouders. Oeps!”
Dat maakt het speels in plaats van zwaar.

Voorbeelden van Guilty Pleasures zijn onderanderen:

Muziek: foute popliedjes of kinderliedjes (zoals K3 of een boyband)
Tv-series: realityshows of soapseries
Eten: chips met chocola om middernacht
Gewoontes: roddelbladen lezen, hard meezingen als niemand luistert
Aantrekkingskracht: stiekem genieten van het uiterlijk van iemand

De worsteling

Veel mensen worstelen met hun eigen ‘ guilty pleasures ‘. Hieronder deel ik een aantal ingezonden artikelen, die laten zien dat je niet alleen bent.

Sarah (27 jaar) heeft als guilty pleasure het stiekem genieten van het postuur van mannen. Het is mijn eigen esthetisch genoegen zegt ze. Ik houd het voor mezelf, omdat ik bang ben dat anderen het vreemd vinden of erover oordelen. Toch beleef ik er plezier aan — en dat maakt het oprecht.

Het is net als mensen die graag naar bepaalde acteurs kijken of foto’s liken op Instagram. Een stille waardering voor schoonheid. Dat is heel menselijk. Ik hoef me niet ervoor de schamen, want per slot van rekening ben ik niet de enige met een guilty pleasure.

Een moment van stille bewondering

“Ik ben mens, en soms doe ik gewoon iets omdat het lekker voelt.”
En daar is niets mis mee.

Het is zaterdagmiddag. Ik zit op een bekend terras in de binnenstad van Paramribo, met een kopje thee in mijn hand en de ochtendzon op mijn gezicht. Mensen wandelen voorbij: stelletjes, gezinnen, toeristen met camera’s. Ik geniet van het moment — even niets moeten.

Dan zie ik een lichtgetinte man (een beetje mix type) voorbijlopen. Niet overdreven opvallend, maar er is iets aan zijn houding: rechtop, ontspannen schouders, nettjes gekleed en een lekker parfum op. Zijn postuur is sterk maar in balans. Mooi en lekker uitziend dacht ik bij mezelf.

Ik betrap mezelf erop dat ik nét iets te lang kijk. Geen flirts of bijbedoelingen — gewoon een moment van stille bewondering. Ik glimlach, neem een slok van mijn thee, en kijk snel de andere kant op. Mijn eigen kleine geheimpje. (Sanne, 28 jaar)

Wat als ik dit zou delen?

In ontspannen gezelschap met vrienden zou dit zomaar een leuk gesprek kunnen worden.
Misschien zeggen ze: “Hahaha, ik ook! Vooral als ze een strak wit T-shirt aan hebben.”
Of: “Ik smelt voor mannen in pak.”
Luchtig, herkenbaar en verbindend.

Maar in gemengd gezelschap met collega’s of mensen die ik niet goed ken, zou ik twijfelen. Bang voor ongemak, gegiechel of stilte. Misschien oordelen ze of veranderen ze snel van onderwerp. Niet iedereen weet hoe je met een guilty pleasure omgaat. (John, 30 jaar)

Een ervaring met oordeel

Eens was ik in gezelschap van iemand die vaak erotische verhalen vertelt. Op een avond begon zij over “ontspanningsmassages” die al snel overgingen in “erotische massages”.

Iedereen praatte door elkaar, en ik gaf mijn mening. Helaas werd het gesprek serieus, terwijl dat niet mijn bedoeling was. Ik besefte te laat dat ontspanning en erotiek niet hetzelfde zijn. Ik kreeg niet de kans om mijn mening uit te leggen, en de sfeer sloeg om.

Later bleek dit onderwerp de guilty pleasure van die persoon te zijn. Ze zei: “Ik geniet er stiekem van. Ik kan er de hele dag over praten.” En dat was oké — voor haar. (Anoniem)

Waarom Guilty Pleasures menselijk zijn.

Ze balanceren plezier en oordeel;
Je geniet oprecht, maar denkt: “Ik mag dit niet leuk vinden…”
Dat komt vaak door sociale verwachtingen.
Ze onthullen je ware voorkeuren;
Ze laten minder ‘gepolijste’ kanten van jezelf zien — die soms juist leuk zijn.
Ze zijn meestal onschuldig en zelfs gezond;
Ze helpen tegen stress, perfectionisme en geven een glimlach.
Waarom houden mensen ze geheim?
Uit schaamte, angst voor oordeel of omdat ze niet bij het gewenste imago passen.
Veelvoorkomende voorbeelden:
Romantische films, ‘foute’ muziek, stalken op social media, uiterlijk bewonderen.
Je kunt ze bewust inzetten:
- Als beloning
- Voor ontspanning
- Om jezelf niet te serieus te nemen

Ga met de onderstaande vragen na wat jou Guilty Pleasure is.

Welke gewoonte of voorkeur noem jij nu een guilty pleasure, maar verdient eigenlijk geen schuldgevoel of wat is iets waar je stiekem van geniet maar niet snel aan anderen zou toegeven?
Waarom denk je dat je je er een beetje voor schaamt?
Zou je het durven delen met een goede vriend(in)?

Herdefiniëring: van "guilty" naar "menselijk"

Misschien is het tijd om het hele idee van een guilty pleasure opnieuw te bekijken. Want… waarom zouden we schuldgevoelens koppelen aan iets waar we simpelweg blij van worden? We noemen het “guilty” omdat het:

niet past binnen ons imago,
niet ‘verantwoord’ voelt
of omdat we denken dat het dom, kinderachtig, oppervlakkig of ondeugdelijk is.

Maar wat als we het in plaats daarvan gewoon erkennen als een stukje menselijkheid?

Herdefinitie: een guilty pleasure is geen zonde of zwakte. Het is een moment van puur ongefilterd genot, vaak klein, kwastbaar, maar altijd echt. Waarom mag je het anders gaan noemen? Je mag het anders gaan noemen omdat:

Het laat zien dat je leeft met gevoel, nieuwsgierigheid en speelsheid.
Het je terug brengt naar wat echt vreugde geeft, los van wat hoort of moet.
Het een brug kan zijn tussen je ‘serieuze zelf’ en je ‘vrije zelf.

Wat als we het anders noemen? Door het anders te noemen, geef je jezelf ruimte. Je maakt plezier niet iets om te verbergen, maar iets om zachtjes te omarmen. Denk maar aan :

“Verborgen vreugde” – iets wat je blij maakt, maar je niet altijd durft te tonen.
“Zielensnack” – een klein moment van troost of plezier voor je innerlijke kind.
“Menselijk momentje” – een pauze van perfect willen zijn.
“Zachte rebellie” – een klein ‘nee’ tegen maatschappelijke druk.

In plaats van denken: “Ik zou dit eigenlijk niet moeten doen,” mag je ook denken: “Wat zegt dit over wat ik nodig heb, mis of waardeer?” . Soms is een guilty pleasure niets meer dan een spiegel. Niet om jezelf in te veroordelen — maar om jezelf beter te leren begrijpen.

🌸 Guilty Pleasure gedicht 🌸

Een blik, een hap, een stiekem lied,
Iets wat je doet — maar liever niet.
Een lach die zachtjes binnen blijft,
Een wens die buiten zicht verblijft.

Het is niet fout, maar ook niet braaf,
Een zoet geheim dat niemand raadt.
Tussen wat mag en wat je voelt,
Waar schaamte zachtjes wordt bedoeld.

Ik fluister zacht: “Ik doe het toch.”
Een klein plezier, ja ik geniet er nog.

(Anoniem)